Wijn en kaas. Twee producten die afzonderlijk al heerlijk zijn, maar die samen bijna een vanzelfsprekend duo lijken te vormen. Een goed glas wijn naast een mooie kaasplank: weinig dingen zijn zo eenvoudig én zo lekker.
Maar waarom werkt die combinatie eigenlijk zo goed?
En misschien nog interessanter: waarom kan een wijn die op zichzelf heerlijk is, ineens behoorlijk tegenvallen zodra je er een stukje kaas bij eet?
Het antwoord zit in een combinatie van vet, zout, zuur, zoet en textuur. En juist die wisselwerking maakt wijn en kaas zo leuk om samen te ontdekken.
Waarom werkt wijn en kaas zo goed samen?
Kaas bevat verschillende eigenschappen die prachtig kunnen aansluiten bij wijn.
Allereerst is er vet. Vooral romige en rijpe kazen kunnen een wijn zachter laten lijken. De zuren in de wijn zorgen vervolgens voor frisheid en helpen om het vettige gevoel in je mond weer weg te nemen.
Daar komt zout bij. Zout kan de fruitigheid van wijn versterken en de wijn ronder laten overkomen.
En dan zijn er de aroma’s. Een kaas kan nootachtig, romig, aards, kruidig of zelfs licht zoet zijn. Wanneer die smaken aansluiten bij de aroma’s van een wijn, ontstaat er een combinatie waarbij de wijn én de kaas interessanter kunnen gaan smaken.
Maar… er is wel een maar.
Niet iedere wijn houdt van iedere kaas
Het is verleidelijk om te denken dat je met een kaasplank en een willekeurige fles wijn altijd goed zit. Helaas werkt het niet zo eenvoudig.
Sommige kazen kunnen een wijn juist harder, zuurder of bitterder laten smaken.
Vooral tanninerijke rode wijnen kunnen lastig zijn met heel zoute of sterk romige kazen. Het vet en zout van de kaas kunnen de tannines extra opvallend maken.
Een krachtige Cabernet Sauvignon naast een heel zoute, jonge geitenkaas? Niet per se de droomcombinatie.
Daarom is het soms beter om niet te kijken naar de vraag “Welke wijn drink ik graag?”, maar naar:
“Wat gebeurt er met deze wijn wanneer ik er kaas bij eet?”
Zachte, romige kaas + frisse witte wijn
Denk aan Brie, Camembert of Chaource.
Deze kazen zijn romig, zacht en hebben vaak een subtiele aardse smaak.
Een wijn met voldoende zuren kan hier prachtig tegenover staan. Denk bijvoorbeeld aan een frisse Chardonnay zonder veel houtrijping, een Chardonnay uit een koel klimaat of een mousserende wijn.
De frisheid van de wijn snijdt als het ware door de romigheid van de kaas.
Probeer eens:
Champagne + Brie
De bubbels, zuren en frisheid van Champagne geven een mooie tegenhanger aan de romige textuur van Brie.
En eerlijk: Champagne bij kaas is wat mij betreft sowieso een goed idee.
Geitenkaas + Sauvignon Blanc
Dit is misschien wel een van de bekendste wijn-kaascombinaties.
Een klassieke Sancerre of Pouilly-Fumé met geitenkaas uit de Loire.
De frisse zuren van Sauvignon Blanc sluiten mooi aan bij de frisse, licht zure smaak van geitenkaas. Daarnaast kunnen de groene en kruidige aroma’s van Sauvignon Blanc een mooie brug vormen met de kaas. Hier zie je mooi wat een regionale combinatie kan doen.
Wijn en eten uit dezelfde streek zijn door de eeuwen heen vaak samen ontwikkeld. Het is dan ook niet vreemd dat combinaties als deze zo natuurlijk aanvoelen.
Blauwe kaas + zoete wijn
Dit is een combinatie die misschien wat gek klinkt als je hem nog nooit geprobeerd hebt. Blauwschimmelkaas + zoete wijn is namelijk een fantastische combinatie.
Denk aan Roquefort met Sauternes, Stilton met Port of een andere blauwschimmelkaas met een zoete wijn.
Waarom?
De kaas is vaak intens, zout en pittig. De zoetheid van de wijn zorgt voor een prachtig contrast en maakt de combinatie in balans. Hetzelfde principe zie je bijvoorbeeld bij zoute karamel: zoet en zout kunnen elkaar juist versterken.
En hier geldt: hoe sterker en zouter de kaas, hoe meer kracht en zoetheid de wijn mag hebben.
Harde, gerijpte kaas + rode wijn
Bij harde kazen zoals Comté, oude Gouda of Parmigiano Reggiano kun je wat meer richting rood gaan.
Een wijn met voldoende fruit en structuur kan mooi aansluiten bij de hartige, nootachtige en soms licht karamellige smaken van een gerijpte kaas. Denk bijvoorbeeld aan een Rioja Reserva, Nebbiolo of een rijpe Pinot Noir.
Maar ook hier geldt: te veel tannine kan een probleem worden.
Een extreem tanninerijke jonge rode wijn kan in combinatie met kaas soms juist stroef en hard overkomen.
En dan is er nog Port…
Een klassieke combinatie die eigenlijk niet mag ontbreken: Port en kaas.
Vooral Tawny Port met oude kaas is een heerlijke combinatie. De notige, gedroogde-fruitachtige aroma’s van de Tawny sluiten mooi aan bij de geconcentreerde, hartige smaken van een oude kaas.
Bij blauwschimmelkaas kun je juist denken aan een krachtige Ruby Port of Vintage Port.
De intensiteit van beide producten kan elkaar dan goed bijhouden.
Waarom gaat het soms juist mis?
Een van de belangrijkste regels bij wijn en kaas is: Laat één van de twee niet volledig overheersen.
Een delicate witte wijn naast een extreem krachtige blauwschimmelkaas zal waarschijnlijk verdwijnen. Maar een heel zware, alcoholrijke rode wijn naast een subtiele jonge kaas kan de kaas juist volledig overschaduwen. Daarnaast kunnen zout en tannine een lastige combinatie zijn. De kaas kan ervoor zorgen dat de tannines harder en droger aanvoelen. En ook zoetheid speelt een grote rol. Een droge wijn naast een heel zoete kaas of een zoet gerecht kan ineens veel zuurder en scherper overkomen.
De leukste manier om het zelf te ontdekken
Er is natuurlijk ontzettend veel geschreven over wijn-spijscombinaties, maar uiteindelijk is er maar één manier om erachter te komen wat jij lekker vindt: proeven.
Zet eens drie verschillende kazen op tafel en schenk daarbij twee of drie totaal verschillende wijnen. Proef eerst de wijn zonder kaas. Neem daarna een stukje kaas en proef de wijn opnieuw.
Is de wijn zachter geworden? Fruitiger? Zuurder? Bitterder? Of verdwijnt hij volledig?
En precies daar wordt wijn-spijscombinatie interessant. Want een goede combinatie is niet alleen “Dit vind ik lekker.”
Het mooiste is wanneer je merkt dat de wijn en de kaas elkaar beter maken. En misschien is dat uiteindelijk wel de perfecte wijn-kaascombinatie: eentje waarbij je na de eerste hap meteen denkt… nog een stukje.
À votre santé! 🥂
Reactie plaatsen
Reacties